1907 e sas manifestacions

Uèi ai decidit de vos parlar de las manifestacions de 1907.

Cada dimenjada i avià de rassemblaments e de manifestacions dins diferentas vilas e villatges que mobilisavon de detzènas de milèrs de personas. Lo 31 de març cinc a siès cent manifestants se retrobèron a Bizan de Menervès. Lo 21 d'abrial dètz a quinze mile personas foguèron presentas a Capestang, e erà tanben lo jorn de la publicacion del primièr numèro del Tocsin. Aqueste numèro contenh una adreiça al parlament per votar una lèi contra la frauda. Lo mès de mai foguèt lo de las grandas manifetacions dins les prefecturas e jos-prefecturas. Lo 5 de mai aguèt luòc la manisfestacion de Narbonna, onte entre 80 e cent mile personnas èron presentas. Lo conçe prenguèt posicion per la lucha dels viticultors del mièg-jorn. Lo 12 de mai a Bezièrs ont mai de 150 mile manifestants son presents. Aqueste jorn podiam vèire de pancartas ont èra escrich « La victòria o la mòrt ! Viure en trabalhan o morir en combatan ! ». Aquí i aguèt una prèsa de paraula de Marcelin Albert que faguèt un ultimatòm al governament en li demendant d'aussar lo pres del cors del vin, del conçe de Narbonna que el faguèt un ultimatòm en disent que a partir del 10 de junh se rès avià cambiat, totes los conçes del mièg-jorn demissionarian e tanben, del conçe de Bezièrs Emile Suchon que prenguèt partida per los manifestants malgrat lo fach qu'èra pròche de Clémenceau.

Mas Clémenceau contra ataquèt amb son ministre de las finanças, que lo 22 de mai depausèt un projecte de lei sus la frauda en matèira de vin. Los vinhairons devian faire una déclaracion de recolta anuèla, aurian pas lo drèit al sucratge en segonda cuvèia e i auria un contraròtle e una taxacion de las crompas de sucre.

Lo 26 de mai a Carcassona e lo 2 de junh a Nimes, entre 250 e 300 mile personnas venguèron manifestar.

Lo 9 de junh, lo grand rassemblament de Montpellièr va marcar l'apogèia de la contestacion viticòla dins lo mièg-jorn de la França. La plaça de la comèdia es invasida, entre 600 e 800 mile personasson presentas. En 1907 lo bas-lengadòc compta a pauc près 1 million d'abitants. Aquò significa que 1 lengadocian sus 2 manifesta. Aquesta mobilisacion, despaça los corants politics e ideologics, perque vesèm marchar de cotria de simpatisants de l'esquèra e de la dreita.

Aquesta manifestacion foguèt la mai granda de la tresèna republica.

Lo metèis jorn a Alger de l'autre costat de mediteranèa, mai de 50 mile personas desfilon per carrièra, en sosten al moviment. Aquò nos monstra l'impact d'aquèlas manifestacions.

Lo dètz de junh marquèt la fin de l'ultimatòm pausat al governament. Coma las causas avançavan pas, lo conçe de Narbonna balhèt sa demission d'avans 10 mile personnas. 442 municipalitats dissidiguèron de seguir lo moviment. La desobeissençia civica es declarada !

En aquel temps, la violencia entre manifestans e fòrças de l'òrdre venguèt monèda corenta.

Lo jorn seguent, Joan Jaures e Juli Guesde faguèron una contra prepausicion de lèi.

Aquò agradèt pas a Clémenceau, e aquí començèt una repression.

Fins a arà las manifestacions domenicalas s'èran debanadas dins lo calme e la dissiplina. Mas Clémenceau faguèt apèl a l'armada. Dempuèi lo 17 de junh 25 mile fantassins e 8 mile cavalièrs ocupavan lo mièg-jorn. La gendarmarià reçaupèt l'òrdre d'embarar los responsables de las manifestacions. Lo 19 de junh lo conçe de Narbonna foguèt arestat e embarat a Montpellièr. Très autres membres del comitat de defencia viticòla se liurèron a Argelièrs. La folà enrabiada entravèt la progression dels gendarmas en se colcant pel sòl. Narbonna èra en estat de sèti. Una manifestacion spontanèa se faguèt, per demendar la liberacion dels membres del comitat. Lo sèr, dins la confusion generala, la cavalarià tirèt sus la folà. I aguèt 2 mòrts. Marcelin Albert, que foguèt pas arestat, èra amagat dins lo cloquièr d'Argelièrs. Aquí un novèl comitat se formèt, e Lois Blanc n'en prenguèt la direccion.

Dins Gard, Eraut,Aude e Pirenèus Orientalas, los consèls municipals demissionèron colectivament. Ni aura fins a 600. Certs apelèron a la grèva dels impòsts. La situacion venguèt de mai en mai tenduda.

Lo lendeman 20 de junh, i aguèt d'incidents de pertot, mas lo mai gròs fogèt encara un còp a Narbonna. L'ispector de policia qu'embarèt lo conçe foguèt près a partida e mes a mal, e per lo sortir d'aquí la tropa tirèt encara un còp dins la massa de gens, e faguèt 5 mòrts, entre cal i avià una filha de 20ans apelada Cecila, qu'èra sonque venguda faire son mercat.

Lo 22 de junh a Narbonna, 10mile personas èran presentas per l'enterament de Cecila. Aquò foguèt la darrièra granda manifestacion del mièg-jorn viticòl. Dins aquel temps, los embarats foguèron desliurats. E a Bezièrs aguèt una motinarià, lo 17en regiment prenguèt la direccion de la vila.